การบริหารความเสี่ยงจากอัตราแลกเปลี่ยน

สำหรับกิจการที่มีธุรกรรมเป็นเงินตราต่างประเทศ ไม่ว่าจะเป็นการซื้อ ขาย กู้ยืม และธุรกรรมอื่นๆ จะมีความเสี่ยงจากอัตราแลกเปลี่ยนที่ต้องบริหารจัดการให้เหมาะสม เพราะการเปลี่ยนแปลงในอัตราแลกเปลี่ยนอาจทำให้ธุรกิจของกิจการเปลี่ยนแปลงจากกำไรเป็นขาดทุนได้ ดังเช่นในปี 2540 ที่หลายธุรกิจที่มีธุรกรรมเป็นเงินตราต่างประเทศต้องประสบปัญหาอย่างมาก และบางกิจการต้องปิดตัวลง ในปัจจุบันสถานการณ์ตลาดการเงินทั่วโลกในขณะนี้อยู่ในสภาพที่สร้างความผันผวนให้กับอัตราแลกเปลี่ยน โดยเฉพาะอย่างยิ่งตั้งแต่วิกฤตการเงินในประเทศสหรัฐอเมริการในปี 2551 รวมถึงปัญหาวิกฤตการคลังและหนี้สาธารณะในกลุ่มประเทศยุโรป ซึ่งส่งผลให้เกิดการเคลื่อนย้ายเงินระหว่างประเทศ และการฟื้นตัวของเศรษฐกิจขาดความต่อเนื่อง

แต่จริงๆแล้วความเสี่ยงจากอัตราแลกเปลี่ยนเป็นความเสี่ยงที่กิจการสามารถจำกัดความสูญเสียได้ โดยเครื่องมีอหลักๆในการบริหารจัดการความเสี่ยงจากอัตราแลกเปลี่ยนมีดังนี้

1. สัญญาการจองซื้อขายเงินตราต่างประเทศล่วงหน้า (forward contract)คือสัญญาการตกลงที่จะซื้อหรือจะขายเงินตราต่างประเทศกับธนาคาร ณ วันที่กำหนดไว้ในอนาคตที่อัตราแลกเปลี่ยนที่กำหนดไว้ ณ วันที่ทำสัญญา
2. สัญญาการตกลงซื้อหรือขายสิทธิ์ที่จะซื้อหรือจะขายเงินตราต่างประเทศในอนาคต (Option Contract)คือสัญญาการซื้อสิทธิ์ที่จะซื้อ(หรือไม่ซื้อ) / จะขาย (หรือไม่ขาย) เงินตราต่างประเทศ ณ วันครบกำหนดสัญญา โดยผู้ซื้อสิทธิ์จะต้องจ่ายค่าธรรมเนียมให้กับธนาคารล่วงหน้า (Premium)

ในกรณีที่กิจการต้องการลดความเสี่ยงจากการขาดทุนจากอัตราแลกเปลี่ยน ก็ควรทำการเข้าทำสัญญาการจองซื้อขายเงินตราต่างประเทศล่วงหน้า เพื่อสามารถกำหนดรายได้หรือต้นทุนหรือรายจ่ายในอนาคตในมูลค่าบาทที่แน่นอน แต่ในกรณีที่ต้องการความยืดหยุ่นในการบริหารความเสี่ยงจากอัตราแลกเปลี่ยน กิจการอาจจะเข้าทำสัญญาการตกลงซื้อหรือขายสิทธิ์ที่จะซื้อหรือจะขายเงินตราต่างประเทศในอนาคตก็ได้ แต่กิจการจะเสียค่าธรรมเนียมสูงกว่าการทำสัญญาการจองซื้อขายเงินตราต่างประเทศล่วงหน้า (forward contract)

อย่างไรก็ตาม บางกิจการอาจเลือกที่จะเสี่ยงเอากำไรจากอัตราแลกเปลี่ยนมากกว่าการบริหารความเสี่ยงเนื่องจากการบริหารความเสี่ยงก็มีค่าธรรมเนียมที่ต้นทุนตามมาด้วยเช่นกัน ทั้งนี้ทั้งนั้นก็ขึ้นอยู่กับมุมมองในการยอมรับความเสี่ยงของแต่ละกิจการ รวมถึงความสามารถในการเล็งเห็นโอกาสของแต่ละคน ซึ่งจริงๆแล้ว ผมก็อยากให้กิจการมองถึงธุรกิจหลัก (Core business) เป็นสำคัญ เพราะกิจการไม่ได้มีอาชีพการทำกำไรจากการเงิน แต่กิจการควรทำรายได้และกำไรจากการทำธุรกิจหลักเป็นสำคัญโดยทำให้ธุรกิจเติบโตแบบยั่งยืน (sustainable growth) จะเหมาะสมกว่า

บริการรับทำบัญชี ตรวจสอบบัญชี ให้คำปรึกษาด้านธุรกิจ และวางระบบการควบคุมภายใน ติดต่อสำนักงานบัญชี นอร์ธอีสเทิร์น: คุณนัท 087-710-1333, 0-4232-3887 (อุดรธานี)